← all posts

2026-08-03

Voorstel tot ontharding en vergroening van de André Emondstraat

Een klimaatvriendelijke en leefbare straat voor bewoners en bezoekers. Bewonersvoorstel aan Stad Leuven.

Een klimaatvriendelijke en leefbare straat voor bewoners en bezoekers

Geachte stad Leuven,

Met dit voorstel slaan we twee vliegen in één klap: vergroening en ontharding van de straat, en een betere verkeersveiligheid voor de buurtbewoners. Beide doelstellingen versterken elkaar.

Inhoud

  1. We gaan niet voor de meest ideale oplossing: de knip

 

  1. Huidige situatie

 

  1. Context: leefkwaliteit in de André Emondstraat

 

  1. Snelheidsmetingen tonen het probleem aan

 

  1. Een mogelijke oorzaak: de huidige inrichting

 

  1. Voorstel: versmalling van de rijweg naar één rijstrook

 

  1. Parkeerplaatsen met waterdoorlatende verharding

 

  1. Aanplanting van bomen langs de straat

 

  1. Alternatief: wegoppervlak in de stijl van de Martelarenlaan

 

  1. Lessen uit eerdere vergroeningsprojecten

 

  1. Waarom deze investering belangrijk is

 

  1. Berekening: hoeveel ontharding is mogelijk?

 

  1. Een bewezen aanpak in Leuven

 

  1. Financiering en ondersteuning

 

  1. Reactie gemeente Herent: bemoedigend

 

  1. Voorstel plan van aanpak

 

  1. Vraag aan de stad Leuven

 

  1. Communicatielog

 

  1. Meedenken?

We gaan niet voor de meest ideale oplossing: de knip

De meest ideale oplossing voor de André Emondstraat zou een knip zijn, een fysieke onderbreking van de doorgaande verbinding tussen de Emondstraat en de Halleboomstraat & Nieuwe Bornestraat. Dat zou het doorgaand verkeer van en naar het KMO-zone van Herent onmiddellijk en structureel uit onze woonstraat weren, en tegelijk de leefbaarheid voor de bewoners van Herent zelf substantieel verbeteren.

Alleen blijkt het in de praktijk moeilijk om twee stadsbesturen (Leuven en Herent) hiervoor op één lijn te krijgen. Als bewoners laten wij deze piste daarom voorlopig voor wat ze is, ook al blijft het volgens ons de meest effectieve ingreep. Een bijkomend voordeel van de knip: zonder doorgaand verkeer zou er aanzienlijk meer ruimte vrijkomen voor ontharding en vergroening dan met de huidige versmallingsaanpak. Het is dan wel een groter en complexer project dat samenwerking tussen twee gemeenten vereist.

De schepen van mobiliteit van gemeente Herent bevestigde in zijn antwoord (zie communicatielog) dat een knip voor hem geen realistisch scenario is. Dit bevestigt waarom wij als bewoners deze piste voorlopig terzijde laten.

De knip (grijs) zou het doorgaand verkeer van en naar de Herent KMO-zone volledig uit de André Emondstraat weren. Het roze traject toont de alternatieve weg voor het verkeer van en naar de KMO-zone via de Nieuwe Bornestraat.

Maar waar gaan we dan wel voor? 
Ik leg u eerst het probleem uit:

Huidige situatie

Vandaag bestaat de André Emondstraat hoofdzakelijk uit een brede asfaltverharding met aan beide zijden een klassieke stoep. Deze inrichting zorgt in de zomer voor een sterke opwarming van de omgeving en biedt weinig ruimte voor groen, waterinfiltratie en verkoeling.

De bewoners van de André Emondstraat krijgen ook het verkeer van het KMO-zone (Halleboomstraat + Nieuwe Bornestraat) van Herent door hun straat.

En recent (Fitness Exhale heeft zich daar enkele weken geleden gevestigd) zijn daar nog een hoop hippe chauffeurs bijgekomen. De fitness-eigenaar doet zijn uiterste best om de bezoekers zich aan de regels te laten houden. De meesten houden zich aan de regels.

De André Emondstraat vandaag: breed asfalt, geen groen, en een uitnodigende rechte lijn voor snel rijgedrag. Zone 30.

Tot slot is er een gekend veiligheidsprobleem aan de bochten aan het begin en het einde van de straat. Die zijn erg kort en zorgen regelmatig voor gevaarlijke situaties. Dit is het stadsbestuur bekend. We vragen dit mee op te nemen bij een eventuele herinrichting (dit probleem zou ook nagenoeg volledig verdwijnen in het geval van een knip).

Context: leefkwaliteit in de André Emondstraat

Redactionele noot: Persoonlijk zou ik deze paragraaf liever niet in het voorstel opnemen. Dit voorstel is voor mij in de eerste plaats positief en toekomstgericht, niet over het verleden of over problemen. Maar andere bewoners brachten deze context terug, en ook AI adviseerde dat achtergrond een meerwaarde kan bieden voor de lezer. Vandaar dat ik het toch heb opgenomen.

Het Corbeelsplein: het resultaat van jaren overleg. Bankjes, een speelrots en glasbollen.

Snelheidsmetingen tonen het probleem aan

Om de verkeerssituatie beter in kaart te brengen, meten bewoners de snelheid en verkeersstromen via twee Telraam-meetpunten. De toegelaten snelheid is 30 km/u. Er zijn er die meer dan 70 km/u door onze straat rijden.

De recente cijfers tonen ook meer (ten opzichte van vorig jaar) voertuigen in de 30/40 en 40/50 km/u-zone. De huidige straatinrichting komt niet overeen met de gewenste snelheid. De straat voelt vandaag eerder als een rechte doorgangsweg dan als een woonstraat.

Snelheidsdata van de Telraam-meting in augustus 2025. Een aanzienlijk deel van de voertuigen rijdt boven de toegestane 30 km/u.
Snelheidsdata augustus 2026. Een aanzienlijk deel rijdt nog altijd te snel: een stuk meer dan 15% overschrijdt de 30 km/u-grens, sommigen zelfs tot meer dan 70 km/u..

Persoonlijke noot: ik vermoed dat het Telraam de snelheden licht onderschat. Gevoelsmatig liggen de werkelijke snelheden 10 tot 20 km/u hoger dan de gemeten waarden. Dit is een gevoel, geen bewezen feit. Wel is geweten dat twee op de drie bestuurders te snel rijdt in zone 30 (HLN).

Telraam: overzicht van gebruikers per dag (jul-aug 2026). Auto's domineren, grote voertuigen zijn ook regelmatig aanwezig.

Een mogelijke oorzaak: de huidige inrichting

Vroeger werd er geschrankt geparkeerd in de straat. Hierdoor ontstonden automatisch verkeersremmende elementen. Door de gewijzigde parkeerinrichting is deze natuurlijke snelheidsremmer verdwenen. Geschrankt parkeren mag nu niet meer. De straat is vandaag recht en overzichtelijk, wat een uitnodigende situatie schept voor te hoge snelheden. In de Langenhofstraat (ook 30 km/u) is het geschrankt parkeren wel gebleven en stelt dit probeem zich dus ook minder (informatie van buren).

De André Emondstraat vroeger, met geschrankt parkeren aan beide zijden. De afwisselende parkeerplaatsen zorgden automatisch voor een smallere rijweg en lagere snelheden.

Wij geloven dat de oplossing niet alleen ligt in controle of handhaving, maar vooral in een aangepaste inrichting van de publieke ruimte.

Voorstel: versmalling van de rijweg naar één rijstrook

Wij stellen voor om de rijweg te versmallen naar één rijstrook voor gemotoriseerd verkeer. De vrijgekomen ruimte kan gebruikt worden voor:

Een smallere rijweg zorgt voor meer ruimte voor groen én voor lagere rijsnelheden.

Vanzelfsprekend moet er voldoende ruimte blijven om te kruisen. Net zoals nu bestuurders tussen de geparkeerde wagens wachten om elkaar te laten passeren, voorzien we uitwijkplaatsen zodat tweerichtingsverkeer vlot en veilig mogelijk blijft.

Schets van mogelijke locaties voor groene zones (geel) langs de André Emondstraat. De gele vlakken tonen waar ontharding en beplanting kunnen bijdragen aan een groenere straat. Dit is slechts een suggestie, de exacte invulling bepalen we graag samen met de stad.

Parkeerplaatsen met waterdoorlatende verharding

Waar parkeerplaatsen nodig blijven, stellen wij voor om deze aan te leggen met grasbetontegels of andere waterdoorlatende materialen. Dit zorgt voor minder verharde oppervlakte, betere infiltratie van regenwater, minder hitte-opslag en een groenere uitstraling. De parkeerplaatsen blijven functioneel, maar dragen tegelijk bij aan de klimaatdoelstellingen van de stad.

Inspiratiebeeld: parkeerplaatsen op grasbetontegels, jonge bomen langs de rijweg en een smaller wegprofiel zorgen voor een groenere, rustigere woonstraat.

Noot: Dit beeld werd gegenereerd met AI. Prompt: "This street has two lanes. Put plataan trees between the parked cars. Make it look like the cars are parked in grassy tiles. Make the road do a zig zag to decrease traffic speeds (parkings on the right side further in view)." Model: Gemini (Nano Banana).

Aanplanting van bomen langs de straat

Wij stellen voor om bomen aan te planten langs de straat, bijvoorbeeld platanen of een geschikte boomsoort die past binnen het Leuvense bomenbeleid. Bomen zorgen voor schaduw, een aangenamer microklimaat, betere luchtkwaliteit en een aantrekkelijkere woonomgeving.

Voorbeeld van een boomspiegel gecombineerd met grasbetontegels als parkeeroppervlak. Een jonge boom krijgt ruimte, het regenwater sijpelt door de tegels de grond in.

Alternatief: wegoppervlak in de stijl van de Martelarenlaan

We zouden ook een wegoppervlak in de aard van de Martelarenlaan kunnen overwegen. Dit is echter duidelijk minder optimaal dan ons hoofdvoorstel: een rechte strook met een aangepast oppervlak pakt het snelheidsprobleem niet structureel aan. Het wegprofiel versmallen en groen inbrengen blijft onze voorkeur.

De Martelarenlaan in Leuven: een smaller wegprofiel met kasseien, flankerend groen en parkeerplaatsen. Een inspirerende referentie, al rijdt het verkeer er in een rechte lijn.

Lessen uit eerdere vergroeningsprojecten

Persoonlijke noot: Het wegoppervlak in de stijl van de Martelarenlaan lijkt me ook erg leuk en groen, maar neemt de uitnodiging om snel te rijden niet weg. Vandaar dat we dit als mindere optie beschouwen.

In de buurt (o.a. rond de Spaanse Kroon in Kessel-Lo) zijn al eerder vergroeningsprojecten uitgevoerd. We willen de lessen daaruit van bij het begin meenemen in ons voorstel:

Waarom deze investering belangrijk is

"De kennis is er. De technologie is er. De oplossingen liggen klaar op tafel: voor hitte gaat dit over nachtventilatie, zonwering, grootschalige ontharding, vergroening en direct toegankelijke koelteplekken."En: "Groen geneest: wonen en opgroeien in een groene omgeving leidt tot een betere mentale gezondheid, minder angst, minder depressie en minder nood aan medicatie."Gijs Van Pottelbergh, huisarts en onderzoeker KU Leuven, in De Morgen, 4 augustus 2026

Klimaatverandering is geen theoretisch probleem. Het is een acuut probleem voor de volksgezondheid, hier en nu. Een arts getuigt in De Morgen hoe hittegolven mensen doden en hoe ons land er niet op voorbereid is. Meer groen, minder asfalt, bomen die schaduw geven: het zijn geen luxe ingrepen maar noodzakelijke volksgezondheidsmaatregelen.

Straten met veel asfalt versterken het hitte-eilandeffect en bieden weinig ruimte voor wateropvang. Door nu te kiezen voor ontharding en vergroening kan de André Emondstraat evolueren naar een straat die beter bestand is tegen toekomstige klimaatuitdagingen. Dit voorstel sluit aan bij de ambitie van Leuven om een klimaatvriendelijke, gezonde en aangename stad te blijven.

Berekening: hoeveel ontharding is mogelijk?

De onderstaande cijfers zijn schattingen op basis van standaardafmetingen. De exacte oppervlaktes hangen af van het definitieve ontwerp.

Parkeerplaatsen

Een standaard parkeerplaats meet 2,5m x 5m = 12,5 m². Bij 15 tot 20 plaatsen op grasbetontegels:

ScenarioOppervlakEffectief groen (~35%) 
15 parkeerplaatsen | 187,5 m² | ~66 m² 
20 parkeerplaatsen | 250 m² | ~88 m²

Rijwegversmalling

Als de rijweg wordt versmald van ca. 7m naar ca. 4m over een lengte van ca. 150m, levert dat:

3m x 150m = 450 m² vrijgekomen oppervlak dat volledig onthard kan worden.

Totaalschatting

Gecombineerd (rijwegversmalling + parkeerplaatsen op grasbetontegels) bedraagt het potentieel onthard oppervlak 600 tot 700 m². Het effectief begroeide gedeelte (boombakken, beplanting, boomspiegels) situeert zich realistisch tussen 400 en 500 m².

Ter vergelijking: bij het project in de Kardinaalstraat werden 4 bomen aangeplant en meerdere groene zones aangelegd. De André Emondstraat biedt door zijn lengte en breedte potentieel voor een substantieel grotere ingreep.

Een bewezen aanpak in Leuven

De stad Leuven heeft al eerder aangetoond dat dit soort transformatie mogelijk en succesvol is. In 2024-2025 werden de Kardinaalstraat en de Sint-Maartenstraat omgevormd tot tuinstraten: bestrating verwijderd, bomen aangeplant, groene zones met waterinfiltratie en gevelgroen voorzien. Het project werd wetenschappelijk begeleid door KU Leuven en ontving subsidies via het LIFE-programma van de Europese Unie. De André Emondstraat vertoont sterke gelijkenissen: een rechte woonstraat met te veel verharding, onvoldoende groen en een verkeersdruk die niet past bij een woonstraat. Wij zien de André Emondstraat als een volgende logische stap in de verdere vergroening van Leuven.

De Kardinaalstraat na de vergroening (2025). Bron: Stad Leuven

Financiering en ondersteuning

Stad Leuven heeft eerder gelijkaardige projecten volledig gefinancierd (Kardinaalstraat, Rietensplein).

Leuven 2030 heeft een investeringsplan van €95 miljoen voor ontharding en vergroening in Leuven. (leuven2030.be)

Vlaanderen Breekt Uit! ondersteunt gemeenten bij onthardingsprojecten in de publieke ruimte. (omgeving.vlaanderen.be)

Bewoners individueel kunnen een premie aanvragen voor ontharding van hun voortuin: €100 voor de eerste 5m², €10 per bijkomende m², max. €350. (leuven.be/voortuin)

Reactie gemeente Herent: bemoedigend

Na contact met de schepen van mobiliteit van gemeente Herent zijn we aangenaam verrast: Herent zegt geen nee. Ze vragen meer technische informatie en willen de garantie dat de bereikbaarheid van de KMO-zone gegarandeerd blijft. Dat snappen wij volledig. We willen uiteraard dat de KMO-zone bereikbaar blijft voor alle voertuigen, inclusief grote bestelwagens en hulpdiensten zoals de brandweer.

Dit is een positief signaal. Het betekent dat een gesprek mogelijk is, op voorwaarde dat het ontwerp technisch onderbouwd is en de bereikbaarheid aantoonbaar gegarandeerd blijft.

Voorstel plan van aanpak

Een ingrijpende verandering aan de openbare ruimte hoeft niet in één beweging te gebeuren. Wij stellen een gefaseerde aanpak voor, zodat elke stap geëvalueerd kan worden voordat de volgende wordt gezet.

Fase 1: Test met tijdelijke verkeersremmende elementen

Om te testen of de voorgestelde verkeerswijziging werkt zonder grote investeringen, stellen wij voor om de rijwegversmalling eerst te simuleren met betonnen bloembakken of vergelijkbare verplaatsbare elementen. Zo kan de nieuwe verkeersdoorstroming geëvalueerd worden zonder dat er definitieve ingrepen nodig zijn.

Voorbeeld uit de Liemingenstraat: een betonnen element versmalt de rijweg en dwingt bestuurders automatisch hun snelheid aan te passen.

▶ Quality gate: bevraging van stad Leuven, buurtbewoners en bedrijven uit de KMO-zone. Zijn er problemen met de doorstroming? En belangrijker: is het een verbetering voor de leefbaarheid en verkeersveiligheid? Zo ja, gaan we verder naar fase 2. Indien nodig worden de tijdelijke elementen eerst bijgesteld. Blijkt de ingreep eerder nadelig, dan wordt het plan geannuleerd en worden de tijdelijke elementen verwijderd.

Fase 2: Technische analyses en berekeningen

Op basis van de resultaten uit fase 1 worden de nodige analyses uitgevoerd: verkeerstelling, definitieve breedte van het wegdek, onthardingsplan, structuuronderzoek en draaicirkelberekeningen voor grote voertuigen.

▶ Quality gate: go/no-go beslissing van alle betrokken partijen (stad Leuven, bewoners, KMO-zone) op basis van de analyses.

Fase 3: Uitvoering

Na goedkeuring volgt de effectieve uitvoering: uitslijpen en aanleggen van groene parkeerplaatsen met waterdoorlatende verharding, aanplanting van bomen en beplanting, en definitieve weginrichting.

▶ Quality gate: evaluatie of de eindoplossing voor alle betrokken partijen naar wens is.

Fase 4 (indien nodig): Correcties

Mochten er na uitvoering toch problemen of onvolkomenheden zijn, dan is er ruimte voor gerichte aanpassingen. Wij hopen dat deze fase niet nodig zal zijn.

Vraag aan de stad Leuven

Wij vragen de stad Leuven om de André Emondstraat te bekijken als een mogelijke locatie voor een onthardings- en vergroeningsproject. Wij gaan graag in gesprek met de stadsdiensten om samen te onderzoeken: welke inrichting technisch haalbaar is, welke bomen en planten geschikt zijn, hoe parkeren en bereikbaarheid optimaal georganiseerd kunnen worden, en welke timing mogelijk is.

Wij willen een infrastructuur die minder uitnodigt tot snel rijden. Voor ons is het geen probleem dat groter vervoer van en naar de Herentse KMO-zone door de straat rijdt. De bereikbaarheid van de KMO-zone moet gegarandeerd blijven.

Redactionele noot: deze paragraaf werd toegevoegd na contact met de schepen van mobiliteit van de gemeente Herent.

Wij geloven dat de André Emondstraat een mooie kans biedt om te tonen hoe een bestaande woonstraat kan veranderen in een veiligere, groenere en aangenamere plek voor iedereen.

Dit voorstel gaat uiteindelijk over de straat waarin we onze kinderen zien opgroeien. Tegen de tijd dat het er misschien door komt, zullen ze waarschijnlijk net het ouderlijke nest verlaten hebben. Dan is het voor de generaties die komen.

Met vriendelijke groeten,

  1. Familie Wouters, nr. 20
  2. Shana Liekens, nr. 11
  3. Bart&Lieve Galle-Terryn
  4. Familie Vannoppen
  5. Familie Wouters, nr. 13
  6. Mia Vandermosten en Jan Dereymaeker
  7. Sander De Lathauwer, nr. 11
  8. Familie Vander Kuylen - Gilis, nr. 27

Communicatielog

Meedenken?

Heb je suggesties om dit voorstel te verbeteren, of wil je mee ondertekenen? Contacteer Frederik Wouters via woutersf@gmail.com.

Frederik Wouters Frederik Wouters · frederikwouters.be
Published: 2026-08-03 19:00 Updated: 2026-08-26 17:53